De officiële naam is Heilig Hart van Jezuskerk. De buitenkant is massief, grof, donker, streng, een onaantrekkelijk gebouw. Het kopergroene dak heeft nog wel een vriendelijke kleur als de zon schijnt. Maar verder…
De vorm is gebaseerd op Byzantijnse kerken, de bouwstijl van Byzantium, het Oost-Romeinse Rijk. Dat was rond 400 na Chr. ontstaan na scheuring van het Romeinse Rijk. De Hagia Sophia is een voorbeeld van die stijl. Die is in 537 na Chr. gebouwd als koepelkerk op vier zware bogen. Pas in 1453 werd de Hagia Sophia een moskee. Onze Koepelkerk vergelijken met de Hagia Sophia is terecht, de kerk vergelijken met een moskee is onterecht.
De architecten waren Alphons Boosten en Jos Ritzen. De koepel is op acht pijlers gebouwd, de kerk is daardoor achthoekig. Het gebouw is van beton, bekleed met verschillende soorten natuursteen. Er waren aan weerszijden van de entree twee torens gepland, maar die zijn er nooit gekomen. De kerk is in 1923 ingewijd, de bouw was in 1953 voltooid.
We zien de kerk, de zijingang en de hoofdingang. Wat een strengheid. De boodschap is: wie hier naar binnen gaat hoort klein en nederig te zijn. En morgen gaan we naar binnen. Maar ik kan je wel verzekeren: morgen wordt alles anders…
Ik kwam binnen toen de mis gaande was. Rechts van de hoofdingang ligt de Gerarduskapel en daar heb tijdens het wachten maar even rondgekeken. In de kapel ligt deze wondermooie absis, dit glas-in-loodraam en deze kruiswegstatie. Die is zo’n 20 cm groot. Wie goed kijkt ziet in het midden een kruisschroef. En boven dat alles een sobere maar prachtige luchter.
Er vielen me drie dingen op: 1 het was behoorlijk druk, zelfs met 1½ meter. 2 Er werd gespeeld op een orgel en iemand zong en daar werd regelmatig voor geapplaudisseerd. En 3 de werkelijk prachtige, lichte ruimte vol van kleur, één groot kunstwerk.
Het is natuurlijk een achthoekige ruimte. En die is gevuld met een schat aan kerkelijke kunst uit de 20ste eeuw. De oorspronkelijke glas-in-loodramen zijn van Henri Jonas, de grote kruiswegstaties van Charles Eyck en in de Banneuxkapel een piëta van Charles Vos uit 1948.
Het marmeren hoofdaltaar is van Alphons Boosten zelf, de retabel van Edelsmidse Brom uit Utrecht. De retabel is een drieluik, bestaande uit een centraal deel met Jezus aan het kruis. Het stamt uit 1925. En er zijn twee zijdelen. Daarin zitten twaalf panelen met achterglasschilderingen, gemaakt in 1960.
Rechts hangt een wonderlijke Godslamp uit 1930. De stijl is art deco. We zien een geschubd slangenlijf met adelaarsvleugels en twee poten, de kop draagt het licht.
De preekstoel is van beton en heeft een kap, het is een klankbord, van hardhout met in het midden een ster. De bedoeling is dat het klankbord de stem van de priester versterkt of beter: gericht stuurt in de richting van de gelovigen.
Altaren en nissen. Links van het midden is het Maria-altaar. De imposante schildering is van Henri Jonas uit 1925. Maar net voor de schildering staat een beeldje. Het is Maria met het kindeke op haar schoot. Het beeldje is 81 cm hoog, beschilderd en verguld en het is 14de eeuws. Het past op bijzondere wijze op deze plek.
Op de schildering zien we in het midden in blauw Eva die voor Maria knielt. De slang kruipt van haar weg; het kwaad is al geschied. Je weet wel, die appel.
Dan het Heilig Hartbeeld in art deco-stijl in het midden van deze kapel. Het is van ongeveer 1920. Het beeld straalt rust en evenwicht uit. Op de achtergrond glas-in-loodramen van Herman Hollewand, jaren 60. Op de voorgrond twee kerkbanken met daarin een 𝝖 en een 𝝮, symbool voor het begin en het einde.
Boven deze kapel is een balkon met beeldengroep. Het zijn Maria en Johannes bij de gekruisigde Jezus. De twee beelden waren eigenlijk al afgedankt in Malmedy. Men vond er nog een corpus bij en de groep was compleet.