De Sint-Mattiaskerk ligt aan de Boschstraat, we kijken naar het westwerk. Het is een wat lompe toren, gebouwd van mergel op een plint van hardsteen. De toren was vermoedelijk ooit hoger, vandaar z’n gedrongen uiterlijk en merkwaardige spits. Aan deze kant zien we een verticale uitbouw, die bevat de wenteltrap. We gaan omhoog.
En we komen in de toren in de ruimte boven de ingang, achter het raam. Daar is de blaasbalg van het orgel. We zien een verticale balk met twee houten pedalen. Het lijkt zo’n sportschoolding en dat is het ook: hard werken voor voldoende lucht en dat gedurende de hele mis. Het gaat nu natuurlijk elektrisch. Het orgel is achter de houten wand in het schip.
Aan de andere zijde van de ruimte zien we een rij flambouwen onder het raam, de meeste zijn niet meer compleet. Vergankelijkheid in beeld. In het raam zien we nog een stukje van het kruis aan de voorkant.
En dan de blik naar binnen. Die doet bijna koninklijk aan, hoewel het altijd een volkskerk geweest is.
Links naast het orgel is er nog een stukje schilderwerk van toen, ooit, lang geleden. Ik vermoed dat het een sjabloonschildering is van Pierre Cuypers, hij vernieuwde het interieur in 1861. Het is gelukkig later weer terugvernieuwd, de muren zijn weer wit.
We kijken vanuit de doopkapel de kerk in. De doopkapel ligt rechts naast de ingang. Op het doopfont lag een grote, versierd messing kap.
Het glas-in-loodraam en de bovenkant van een biechtstoel vormen een geweldig contrast.
Rechts achter in de kerk ligt een kleine ruimte. Daar was ooit de doopkapel, de tekst in het raam herinnert er nog aan.
En dan het hoogkoor met het sobere altaar en de overweldigende retabel. In de apsis zitten vijf glas-in-loodramen. Kijk eens hoe het zonlicht naar binnen valt en de retabel in glans en gloed zet. Het is in 1859 ontworpen door Carl Weber uit Roermond en is in 1991 gerestaureerd en opnieuw met bladgoud bedekt.
In de ontvangstkamer staan twee stukken van een processiebaldakijn. Hout en messing, verguld en bekleed met geborduurde stoffen. Die is geschonken door Aldegonde Hoebrechts, de echtgenote van Petrus Regout. Het borduurwerk is gedaan door de Zusters van de Misericorde, het houtwerk is gemaakt in Brugge.
Dan is er een deel van de preekstoel. Het moet ooit een ronde kansel geweest zijn. Dit is één deel, in de kerk zijn er nog twee aan pilaren bevestigd. Deze heeft aan afbeelding van Sint-Josephus. De andere twee van S Maria en Salvator Mvndi. Kijk eens naar die strik en de guirlandes.
En dan is er een tuin, ooit een kerkhof, naast de kerk. Het is wat verwilderd, maar dat geeft een bijzondere charme aan een verstilde plek in de binnenstad. De poort komt uit op de Maastrichter Pastoorstraat. Het gebouw rechts naast de muur is de voormalige pastorie. Die zal binnenkort gerenoveerd worden en krijgt dan een nieuwe bestemming.
Meteen links in de hoek zien we een epitaaf, een grafmonument, van de Spaanse officier Marcus Antonius Simoneta. Hij sneuvelde bij de Boschpoort tijdens het beleg van Parma in 1579. Simoneta heeft dus precies dezelfde status als d’Artagnan. We zien de Verrijzenis in licht marmer. Daaronder in zwart marmer het grafschrift in latijn.
Pierre Cuypers heeft ook in deze kerk huisgehouden, het interieur is flink vernieuwd, zo schrijven de annalen. Gelukkig heeft men de dwaling ingezien. Maar enkele stukken op het koor heeft men zo gelaten en eigenlijk heeft het wel wat. Hoewel Cuypers de middeleeuwen wilde nabootsen, is het onmiskenbaar een eigen stijl. Daaronder staan drie zitmeubels, de sedilia, de zitplaatsen voor de celebranten tijdens de mis.
Er staat een fijn uitgewerkte doopschaal van messing op een grote vierkante voet met hondenpoten.
Dan is er rechtsachter nog een plafondschildering. Die lijkt qua stijl erg op die van de Sint-Jan en de Oude Minderbroederskerk aan de Pieterstraat.
En tot slot weer buiten zien we een devotiebeeldje dat gemaakt is door Charles Vos. Het is Matthias die zeer verwonderd omkijkt naar de kerk. We zien naast hem de bijl, Matthias’ attribuut. Het is gemaakt in 1949 uit Franse kalksteen. Ik voel wel mee met Matthias van Vos…