278
TEFAF 2026
Ik ben naar de TEFAF geweest, want ik kan het niet laten. Er is zoveel te zien dat ik om 11 uur door de toegangspoort ging, ik stopte om 4 uur. Vijf uur dwalen, vallend van de ene verbazing in de andere, van verrukking naar verbijstering.
De entree was wat ingetogen ten opzichte van vorige jaren, maar mooi. Met hangende tuinen. Ik heb begrepen dat de bloemen twee keer per dag verzorgd worden. Het is altijd leuk om te zien hoe mensen daar poseren, alsof het de belangrijkste plek op aarde is zodat je moet laten zien dat je daar geweest bent. Iemand stond met haar eigen camera klaar, maar nam ook nog die van een ander die ook op de foto wilde.
En de aankleding is rijk, luxe, stijlvol. Ik vroeg een kunsthandelaar wat hij ervan vond. “Het mooiste museum van de wereld.”
Ik ga er de komende dagen verslag van doen. Ruim 160 foto’s, ik beperk me tot de hoofdzaken.
Aardig bloemetje, nietwaar? Het is alleen wel zo dat deze van glas is. Roze blaadjes en gele meeldraden. En dan dat verdorde roosje in dat witte blokje. Je zou het zo in de GFT-bak gooien en dat is dan een bijzonder compliment aan de maker. Het is namelijk ook van glas.
Een Delfts blauwe vaas vol porseleinen bloemen. De titel is ‘Whispers of Time”, in Delft gemaakt rond 1700.
En een verguld bronzen kandelaar in florale motieven. Kijk eens naar die delicate blaadjes.
En natuurlijk een bloemstilleven. Ik was zo onder de indruk dat ik gewoon vergeten ben om te kijken wie het geschilderd heeft.
Beelden. Het eerste beeld is dat van een naakte vrouw met cello. Gemaakt door Just Becquet rond 1893 uit het witste marmer dat er bestaat: Bianco carrara. Het heet La Voix de Violoncelle. De strijkstok is bespannen met marmeren paardenhaar. Ze staat voor een grote rococo spiegel.
Dan twee bustes, man en vrouw, hun kleding doet erg oosters aan, bijna Egyptisch. Gezichten van brons, aangekleed met marmer, een fantastische combinatie.
Giovanni Scanzi maakte in 1884 dit beeld van een meisje met bloem. Het heet Babbo mi ama (Pappa houdt van me). Ze plukt blaadjes van de bloem: hij houdt van me, hij houdt niet van me… De stofuitdrukking is weergaloos knap, ieder detail is er. Het weefsel van haar kousen, de knoopjes van haar laarsjes, de knoopjes van haar jurk, de kanten ruches rond haar mouwen, de rimpeltjes in haar vingers. Het marmer is zo wit en zuiver, dat het licht er doorheen schijnt.
Beeldhouwer Manuel Garriga maakte in 1870 dit beeld van Masaccio. Masaccio was een Italiaanse renaissanceschilder die eigenlijk Tommaso di Ser Giovanni Casai heette. Masaccio was zijn bijnaam: sloddervos. We zien hier zijn linkerhand, hij houdt een rol met een tekening vast, het is een studie. De kunsthandelaar liet me een kunstcatalogus zien met het uitgewerkte schilderij. En ook hier schitterende stofuitdrukking. Ik zal er wel nooit genoeg van krijgen om naar zulk vakmanschap te kijken.
Meubels We kennen natuurlijk de kasten van Ikea, strak en betaalbaar. En natuurlijk zijn al die ornamenten onbetaalbaar geworden. Maar ik heb ook wel het gevoel dat we iets essentieels kwijtgeraakt zijn. Kijk maar eens hier.
Een fraaie oosterse kast met een wat merkwaardige indeling. En sierlijstjes langs de randen. Sierlijk, elegant en ook wat mysterieus. De twee groene parkieten bovenop maken het af.
Dan een dressoir met ingelegd hout. Een compleet interieur in het midden, er zijn zelfs vier personen afgebeeld. Het is vast de centrale hal van het gebouw bovenaan. En ook nog een landschap aan de voorkant waar de sleutel zit.
Dan een cilinderbureau met landschap, rond 1770, toegeschreven aan JWE Weinsprach. Diverse houtsoorten als walnoot, pruim, peer, esdoorn, buxus en moeraseik. Ook hier is een heel landschap te zien, wat naturalistisch, met een jongeman die zoete tonen speelt voor zijn liefje (maar dat is maar een interpretatie).
En een kast met honderd laatjes. Er zijn natuurlijk wat geheime vakjes. En in de deur een man staande tussen opschietend groen.
Tot slot een kast met versiering in schreeuwerige kleuren, een protserige uitstraling, versierd met idyllische landschappen, bloemen en gebladerte. Italiaans, uit de werkplaats van Giacomo Locatelli Venetië, rond 1750.
Interieur Je ziet het al aan de aankleding van de hal, normaal een betonnen vloer, buizen aan het plafond, groot, leeg en kaal. En nu: dik tapijt, je voeten zakken er in weg, die prachtige hangende tuinen en de comfortabele zitjes. Luxe².
Moet je zo’n entree eens zien. Je ziet barsten in de muur? Het zijn ornamenten, wandversiering.
En nog zo’n entree, als in een Venetiaanse winkelstraat.
En rijkdom (vooral die van toen). Interieurs waar geen plekje leeg gelaten is. Het is de angst voor de leegte, horror vacui. Niet erg, wij kunnen genieten van die opvatting. En als de nadruk op de rijkdom niet voldoende is, zet je er gewoon een spiegel achter.
Tot slot: bijzondere werken.
Vier beelden die de Vrede van Utrecht voorstellen. Gemaakt van Bentheimer zandsteen rond 1713 door Jan Claudius de Cock. Links het einde van de oorlog, de helm wordt afgenomen. Dan verzoening, het neerleggen van de wapens en rechts het sluiten van vriendschap.
Dan een buste van Saint Agnes, zuidwest Duitsland rond 1593. Zilver, verguld, halfedelstenen, houten basis. Zou ze een broer hebben?
Dan een terra cotta reliëf: Cheverus, bishop of Boston, consoling savages in an American savannah. Hij troost de wilde indianen, maar het lijkt wel erg op onderwerping. Het is een studie voor een groter werk in brons.
Een bijzonder schilderij voorstellende Sint-Cecilia van Edward Frampton. Waterverf en tempera op papier, €280.000. Cecilia zit achter haar orgel en wordt bezocht door een engel. Heel apart van lijn, kleur en lijst.
En tot slot een fraai portret dat door de tulpen toch iets extra’s krijgt.
TEFAF, wat een belevenis!